ΤΟ ΧΑΝΙ

Απο τα ανέκδοτα διηγήματα του Μανώλη Βιλλαντώνη

Σήμερα υπάρχουν πολλά και μεγάλα πάρκιν που αράζουν πολλά τροχοφόρα αυτοκίνητα, κούρσες, φορτηγά και άλλα οχήματα.

Πριν πολλά χρόνια όμως που τα μεταφορικά μέσα ήταν τα γαϊδούρια, τα μουλάρια και τα άλογα, οι άνθρωποι κατέβαιναν με αυτά από τα διάφορα χωριά, στη χώρα και στο λιμάνι, είτε να κάνουν διάφορες δουλειές η μεταφέροντας τα προϊόντα τους .

Το πάρκινκ τους ήταν το Χάνι, ένας μεγάλος υπαίθριος χώρος που

εκεί έδεναν και άφηναν τα ζώα τους.

 Στην Παρκοιά Πάρου σε ένα τεράστιο χώρο πίσω από τον ΟΤΕ πλατεία Μαντώ Μαυρογγένους, υπήρχαν τότε χόρτα βούρλα και νερά και εκεί έδεναν τα ζώα τους. Στη Ναούσα κατά μήκος του νερού όπως κατεβαίνει και κοντά στο λιμάνι .

Στη Χώρα Νάξου θυμάμαι το χάνι ήταν δίπλα από το κατάστημα των αδελφών Τσακωνιάτη, εκεί έδεναν τα ζώα τους οι άνθρωποι απο τα χωριά γύρω από τα λιβάδια .

το χάνι ήταν δίπλα από το κατάστημα των αδελφών
 Τσακωνιάτη, εκεί που σήμερα στεγάζεται
το ξενοδ/χειο ΞΕΝΙΑ και το waffle house 

Και ένα άλλο στη Γρότα πίσω από το ξενοδοχείο Απόλλων και εκεί άφηναν τα ζώα τους οι Μελανίτες,  Γαλινιώτες, Εγγάριτες και Κωμιακίτες .

Τις Κυριακές γέμιζαν οι ταβέρνες της Βαγγέλας, του Φίλιππα, του Χαλκιαδάκη, του Βουδιά, και του Μυλωνά, από αυτούς τους ανθρώπους, αφού τελείωναν τις δουλειές τους έπιναν το κρασάκι τους και έτρωγαν το μεζέ τους .

Μετά έπαιρναν τα ζώα τους από το Χάνι και γύριζαν στα χωριά τους .

Αρκετές φορές κάποια ζώα λυνόντουσαν και μαθημένα έπαιρναν μόνα τους το δρόμο της επιστροφής και οι ιδιοκτήτες να τρέχουν να τα προλάβουν .

Η γειτονία μου ήταν κοντά στο χάνι της Γρότας βλέπαμε τα ζώα που άφηναν εκεί οι χωριανοί.

Πολλοί Μελανίτες, Εγγαρίτες κ.α. διαχειριζόντουσαν τα κτήματα των καθολικών και άλλων πλουσίων τους είχαν υποτακτικούς και τους κουβαλούσαν λουλούδια, φρούτα και ότι καλύτερο από τα κτήματα τους, το χανίσκι όπως το έλεγαν και τις περισσότερες φορές τα πήγαιναν οι ίδιοι σπίτια τους.

Στο κάστρο άκουσα ότι μερικοί χωρικοί για να περάσουν την ξύλινη πόρτα και να μπουν μέσα έβγαζαν τα παπούτσια τους για να μη λερώσουν .

Ο Γιακουμάκης ο Κρητικός είχε το κτήματα των Μαγκάκηδων, τους έφερνε το κανίσκι και αυτοί το κερνούσαν γλυκό του κουταλιού .

Ο Τζημοστέλιος είχε τα κτήματα του Αδάμ .

Ο παππούς μου Μάρκος Μυλωνάς το περιβόλι και τα ζώα της Ντομινίκης .

Αν καμιά φορά θέλαμε να κόψουμε και να φάμε κανένα φρούτο δεν μας άφηνε γιατί έλεγε είναι της Κυρίας .

Όλοι αυτοί τότε προσέφεραν τις υπηρεσίες τους αφιλοκερδώς και μάλιστα το θεωρούσαν τιμή που τους εμπιστεύονταν τα κτήματα τους .

Μέσα στα χάνια αρκετές φορές γυναίκες  μάλωναν πια θα περιμαζέψει  τα κόπρανα από τα ζώα για κοπριά για τα πολλά βασιλικά τους.  

Κάποιοι ερχόντουσαν με ένα ποτηράκι και έπαιρναν λίγο γάλα από τις γαϊδούρες που είχαν τα μικρά τους και το χρησιμοποιούσαν σαν φάρμακο για την ανεμοβλογιά όπως έλεγαν .

Εμείς παιδιά πιάναμε μια ξερή καβαλίνα και με ένα γυαλί στον ήλιο έπαιρνε αμέσως φωτιά αν χτυπούσαμε βάζαμε στο τραύμα καβαλίνα και σταματούσε το αίμα .

Τώρα μου είπε κάποιος δύσκολα γίνονται αυτά γιατί οι τροφές των ζώων έχουν μολυνθεί και δεν είναι όπως τότε που δεν υπήρχαν φυτοφάρμακα και οι τροφές και τα σανά δεν ήταν μολυσμένα .

Τα χρόνια πέρασαν τα ζώα λιγόστεψαν και τα χάνια έκλεισαν .

το πάρκινγ των γαϊδάρων γινόταν και ελεύθερα
(όπως συμβαίνει σήμερα με τα αυτοκίνητα)

Δεν υπάρχουν πλέον οι Κωμιακίτες σαμαράδες και το επάγγελμα τους .

Πήγαιναν μια βδομάδα σε κάθε χωριό και έφτιαχναν του κάθε νοικοκύρη τα σαμάρια του, διόρθωνα τις στρατούρες αυτά που κράταγαν τα σαμάρια κάτω από την κοιλιά των ζώων ακόμη και τις πισιλίνες, όπισθεν του ζώου κρατούσε το σαμάρι να μη πάει μπροστά, πολλές φορές το λασκάριζαν για να μη πληγωθεί το ζώο ή ήθελε να κάνει την ανάγκη του .

Τώρα πια οι μετακινήσεις και οι μεταφορές γίνονται με αυτοκίνητα και τρακτέρ.

Οι άνθρωποι που ταλαιπωριούνται από τις βροχές, το κρύο, και τις πολλές πεζοπορίες, δεν υπάρχουν πια.

Εμείς όμως θα τους θυμόμαστε αυτούς και το Χάνι

Μανώλης Κ Βιλαντώνης       

  Υ /Γ  Για λάθη παραλήψεις ζητώ συγνώμη από αυτούς που έχουν περισσότερη γνώση και εμπειρία

Πάρκινγ (ΧΑΝΙ) στην παραλία εκεί που σήμερα στεγάζεται
το χρυσοχοϊο του κ. Ν. Γρατσία (δίπλα στις αποθήκες Βαλλανδρά)

ελεύθερο πάρκινγκ που έχει μετατρέψει την παραλία ("αγορά") σε απέραντο "Χάνι"

νερουλάς στη Χώρα με το γαϊδουράκι του

επιστροφή στο χωριό (ο εμπορικός δρόμος προς πλατεία
 Πρωτοδικείου, σήμερα)

εδώ δεν πρόκειται για "Χάνι" αλλά για ελεύθερη βοσκή...

τα παιδιά στη Χώρα έπαιζαν καμιά φορά με
τα γαϊδουράκια

το αυτοκινητο αρχίζει σιγα - σιγα να παίρνει τη θέση των ζωων..